Dijital Etiket: Netiket
- medyavetoplumu
- 11 Oca 2024
- 4 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 25 Oca 2024
Netiket Nedir?
İnternette gözetilmesi gereken görgü kurallarına netiket denir. Netiket kavramı, internetin kısaltması olarak da işlev gören “net “ ve görgü kuralları anlamında kullanılan “ etiket “ sözcüklerinin birleştirilmesiyle türetilmiştir.
Netiketin Etimolojisi
Netiket etimolojisinde, etiket kavramı önemli rol oynar. Etiket sözcüğünün kökeni Fransızcada takmak anlamına gelen “etiquette “kelimesinden gelir. Etiket kavramının görgü kuralları anlamını kazanmasını sağlayan Fransız Kralı Louis XIV 17.yüzyılda sarayını ziyaret eden misafirlerin sarayda gezerken kendi kuralları ve kendi istediği şekilde davranmalarını ister. Bu sebeple de sarayın çeşitli yerlerine etiket (etiquette) adı verilen kendi kurallarını içeren tabelalar astırmıştır. Böylelikle etiket, dijital mecrayla birlikte netikete dönüşmüştür.
Netiket İnternet Etiği Değildir!
Literatüre bakıldığında netiketin internet etiğini anlatmak için kullanılan netik (nethics) sözcüğüyle karıştırıldığı görülür. Etik;doğru davranışlarda bulunmak, doğru bir insan olmak ve insani değerler hakkında düşünme pratiğidir. Etik kavramı ahlak felsefesi anlamına da gelir. Etiket kavramı ise görgü kuralları anlamına gelmektedir. Anlaşılacağı üzere etik, etiket yani görgü kuralına göre çok daha kapsamlı ve ahlakla ilgilidir. Örnekle açıklanacak olunursa, sosyal medya mecralarında çok fazla yemek fotoğrafı paylaşmak etik açıdan sorun olmazken, netiket eksikliği olarak görülebilir.
Netikete Neden İhtiyaç Vardır?
Günümüzde yeni medya teknolojilerinin gelişmesi ve yaygınlaşması ile insanlar arası iletişimin ve etkileşimin çoğunlukla dijital ortamda gerçekleştiği görülür. Bu nedenle de yeni medya mecraları iletişim amaçlı olarak kullanıldığında sosyal mekân gibi algılanmakta ve buradaki iletişimi bir düzen içerisine sokan görgü kurallarına yani netikete ihtiyaç duyulur.
Netiket Önerileri
-Her çevrimiçi platformda yazılan açıklama ve paylaşılan fotoğrafın sonsuza kadar kalabileceğini unutmayın; bu sebeple gelecekte pişmanlık duyabileceğiniz içerikleri paylaşmaktan kaçının.
-Çevrimiçi platformlardaki profilleriniz ve paylaşımlarınız sizi yansıtır; bu nedenle aceleyle yapılan paylaşımlardan kaçının ve dikkatli olun.
-Noktalama işaretlerini doğru kullanmak, çevrimiçi imajınızı olumlu etkilemek için kritik bir öneme sahiptir.
-Özel bilgilerinizi çevrimiçi platformlarda paylaşmamaya özen gösterin.
-Paylaştığınız içeriklerin doğruluğunu kontrol edin ve şüpheli içerikleri paylaşmaktan kaçının.
-Emoji kullanımı konusunda, iletişimde olduğunuz kişiyle olan ilişkinizin resmiyetini dikkate alın; profesyonel yazışmalarda bu tür ifadelerden kaçının.
-Sosyal medyada sürekli olarak içerik paylaşmaktan kaçının; bu, takipçilerinizin sizi sessize almasına neden olabilir.
-Paylaştığınız her şeyin belirli bir amaç doğrultusunda olmasına özen gösterin.
Sosyal medya üzerinden paylaştığınız fotoğraflar, sizin hakkınızda birçok şeyi ifade edebilir; bu nedenle dikkatli olun.
-Anlık mesajlaşma uygulamalarını kullanırken uygun saatleri seçin ve mesajlarınızın kayıt altına alınabileceğini unutmayın.
-Çok sayıda kişinin bulunduğu gruplarda özel konuşmalardan kaçının ve gerektiğinde özel mesaj yoluyla iletişime geçin.
Dijital Ayak İzi ve Dijital İtibar
Dijital iletişimde görgü kurallarına uyum sağlamak, bireyin dijital ayak izi ve itibarı bakımından önemli ve gerekli bir unsurdur. Yüz yüze ilişkilerde olduğu gibi, dijital iletişimde de bireyler, birbirleri hakkında edindikleri izlenimleri, gözlemledikleri davranış ve konuşmalarına dayanarak oluştururlar. Sosyal medyada paylaşılan içerik, kullanılan dil ve tonlama, diğer kullanıcılara birey hakkında önemli bilgiler sunar. Netiket bilgisi, kişisel ilişkilerin yanı sıra profesyonel yaşam için de temel bir gerekliliktir.
Dijital Ayak İzi Nedir?
Dijital ayak izi, internette gerçekleştirdiğiniz her eylemin, attığınız her adımın kaydedilme durumunu ifade eden bir kavramdır. İnternette gezindiğiniz her platform, yaptığınız her abonelik, tıkladığınız her içerik, paylaştığınız fotoğraflar ve videolar, dijital ayak izinizin birer parçasını oluşturur. Bilinçli ya da bilinçsizce gerçekleştirdiğiniz yer bildirimleri, ürün incelemeleri ve hatta kullandığınız arama motorları tarafından kaydedilen veri izleri, dijital ayak izinizin önemli birer bileşenidir.
Dijital ayak izleri, sadece bireyin kendi paylaşımlarından değil, başkalarının birey hakkındaki paylaşımlarından da oluşabilir. İnternette isminizi aratarak bıraktığınız izleme dair bir kısmını görmek mümkündür. Bu nedenle, dijital ayak izinin farkında olmak ve çevrimiçi etkileşimlerinizin izlerini bilmek, kişisel gizlilik ve dijital güvenlik açısından önemlidir.
Dijital Ayak İzi Nasıl Azaltılır?
-Sosyal medya hesaplarında gizlilik ayarları yapılmalı; çünkü bu platformlarda kişisel yaşantıya dair birçok bilgi paylaşılır. Hesaplar, sadece takipçilerle sınırlı tutulmalı ve içerikler yalnızca güvendiği kişilere açık hale getirilmelidir.
-Kayıt sırasında verilen bilgilerin doğruluğu ve gizliliği göz önünde bulundurulmalı. Birçok web sitesi, doğum tarihi, konum veya adres gibi kişisel bilgileri talep eder. Kullanılmayan platformlardaki hesaplar kaldırılmalı ve aktif olanlarda verilere erişim izinleri gözden geçirilmelidir.
-E-bülten abonelikleri kontrol altında tutulmalı. E-posta adresleri, sadece güvendiği ve doğru kuruluşlara verilmelidir. E-bültenler periyodik olarak denetlenmeli ve potansiyel güvenlik sorunları minimize edilmelidir.
-Sosyal medya hesaplarının güvenliği için şifreler düzenli aralıklarla değiştirilmeli ve farklı platformlar için benzersiz şifreler seçilmelidir. Ek olarak, İki Faktörlü Kimlik Doğrulama özelliği etkinleştirilmelidir. Bir hesap şifresinin tehlikeye düşmesi, diğer tüm hesapların güvenliğini riske atabilir.
Dijital İtibar Nedir?
Dijital itibar veya e-itibar, bir kişinin, şirketin, ürünün, hizmetin veya başka bir varlığın internet ve dijital platformlardaki algısıdır. Bu itibar, bir kurumun ürettiği içerikten, internet kullanıcılarının geri dönüşlerinden ve onlarla gerçekleştirdiği etkileşimlerden, sosyal medya aktivitelerinden ve diğer dijital etkileşimlerden oluşur.
Özellikle e-ticaret markaları için, çevrimiçi mağazalarının güvenilirliği ve görünürlüğü, dijital itibarlarının ne kadar kuvvetli olduğunu belirler. Bu nedenle, online itibar yönetimi, markanın dijital dünyada nasıl algılandığını kontrol etmek ve olumlu bir imaj oluşturmak için kritik bir rol oynar. Dijital itibarın doğru yönetilmesi, markanın online varlığını güçlendirebilir ve müşteri güvenini artırabilir.
Netiket konusunda farkındalık sahibi olmak, dijital itibarı inşa ederken itibarı koruma açısından önem arz eder.
Dijital İtibarı Güçlendirmek İçin İpuçları
Sosyal Medya Hesapları Düzenlenmeli
Sosyal medya hesaplarındaki kullanılan üsluplar ve yapılan paylaşımlar, dijital itibarları doğrudan etkileyen faktörlerdendir. Bu sebeple, sosyal medya hesapları gözden geçirilerek ve düzenlenerek başlanmalıdır.
İsimler Google’da Aranmalı
Birisi hakkında bilgi edinmek isteyenlerin ilk başvuracağı yerlerden biri arama motorlarıdır. Bu kişilerin karşısına hangi sonuçların çıktığını belirlemek için isimler Google veya diğer arama motorlarında aranmalıdır.
Linkedin Profilleri Gözden Geçirilmeli
Kariyer yollarında dijital dünyanın etkilerinden faydalanmak isteyenler için Linkedin profilleri gözden geçirilmelidir. Linkedin’de sergilenen profesyonel ve başarılı duruşlar, farklı sektörlerden değerli kişilerle iletişim kurmanın ve kariyer basamaklarını tırmanmanın kapılarını açabilir.
Profesyonel İletişim Dilleri Benimsenmeli
Web siteleri, sosyal medya profilleri ve Linkedin hesaplarında, tutarlı, profesyonel ve açık bir iletişim dili benimsenmelidir.
Yorumlar